Cinquantenaire Museum — Musées Royaux d'Art et d'Histoire

Het Cinquantenaire Museum — officieel onderdeel van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (Musées Royaux d'Art et d'Histoire) — beslaat de oostvleugel van het monumentale Cinquantenaire Paleis in de Leopoldwijk van Brussel. Koning Leopold II gaf in 1880 opdracht tot de bouw van het paleiscomplex ter viering van de 50ste verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid, en de iconische triomfboog die de twee vleugels verbindt, werd uiteindelijk in 1905 voltooid ter gelegenheid van de 75ste verjaardag. Het museum zelf gaat institutioneel terug tot 1835, waarmee het een van de oudste openbare musea van België is. Vandaag telt de permanente collectie meer dan 700.000 objecten, waarmee het tot de grootste encyclopedische musea van Europa behoort.

De collecties zijn verdeeld over meerdere permanente afdelingen die een buitengewoon breed chronologisch en geografisch bereik bestrijken. De vleugel Oudheid herbergt Egyptische mummies, canopekruiken en grafpapyri uit het Nieuwe Rijk (circa 1550–1070 v.Chr.), naast Grieks-Romeinse beeldhouwwerken en Mesopotamische cilinderzegels. De decoratieve kunstgalerijen tonen Vlaamse en Brusselse wandtapijten uit de 15de en 16de eeuw — een periode waarin Brusselse ateliers konden wedijveren met die van Parijs — evenals Meissens porselein, Delfts aardewerk en art-nouveauglaswerk van Belgische ambachtslieden. Afzonderlijke afdelingen bestrijken pre-Columbiaans Amerika, het oude Nabije Oosten en de nationale archeologie van België, met indrukwekkende IJzertijd- en Gallo-Romeinse vondsten opgegraven op Belgische bodem.

In de grote zalen bewegen bezoekers zich door imposante 19de-eeuwse tentoonstellingsruimten waarvan de ijzeren en glazen dakconstructies zelf architectonische bezienswaardigheden zijn. Het middelpunt van het gebouw is de grote centrale hal, die dienst doet als onderkomen voor grootschalige artefacten, waaronder een volledige afgietsels van de reliëfs van de Zuil van Trajanus en een geassembleerde Romeinse mozaïekvloer afkomstig uit Apamea, Syrië, met een oppervlakte van meer dan 60 vierkante meter — een van de grootste antieke mozaïeken die wereldwijd openbaar toegankelijk zijn. Het aangrenzende Paviljoen van de Menselijke Driften herbergt Jef Lambeaux' controversieel bas-reliëf uit 1899 met dezelfde naam, een krachtig neoklassiek werk dat na de onthulling tientallen jaren aan het publiek onttrokken was.

Het museum is geopend van dinsdag tot en met vrijdag van 9:30 tot 17:00 uur, en in het weekend van 10:00 tot 17:00 uur; op maandag is het gesloten. Het is bereikbaar met de metro via de stations Mérode of Schuman (lijnen 1 en 5), beide op minder dan vijf minuten loopafstand. De Brussels Card geeft gratis toegang. Reken op minimaal drie uur voor een zinvol bezoek aan de permanente collecties, en raadpleeg de website van het museum (artandhistory.museum) voor wisselende tijdelijke tentoonstellingen, die regelmatig objecten uit de reservecollecties tonen die normaal niet voor het publiek toegankelijk zijn.