Flagey-gebouw — Brussel's Art Deco-vliegdekschip

Het Flagey-gebouw, voltooid in 1938 op het Flageyplein 18 in de Brusselse gemeente Elsene, werd ontworpen door architect Joseph Diongré als het speciaal gebouwde hoofdkwartier van het Institut National de Radiodiffusion (INR), de Belgische nationale omroepinstelling. Diongré werkte in de Streamline Moderne-stijl — een late, aerodynamische tak van de Art Deco die zijn beeldtaal ontleende aan oceaanstomers en vliegtuigen. Het resultaat is een breed horizontaal volume van lichte steen en glasbaksteen, waarvan de gebogen boeg richting het plein steekt als de boeg van een schip voor anker, wat het gebouw zijn blijvende volkse bijnaam opleverde: het vliegdekschip / le porte-avions. De bouw begon in 1935 en leverde in drie jaar een van de meest ambitieuze omroepgebouwen van het interbellaire Europa op, met meerdere akoestisch ontworpen opnamestudio's naast administratieve kantoren en technische faciliteiten.

De INR zond uit vanop het Flageyplein doorheen de turbulente decennia van de Tweede Wereldoorlog en de Belgische naoorlogse wederopbouw, waardoor het gebouw een letterlijke zender van nationaal geheugen werd. Tegen de jaren negentig had de omroep echter al lang zijn intrek genomen in nieuwe gebouwen en was het gebouw in ernstig verval geraakt. Een grootschalige campagne om het te redden en te restaureren won aan kracht op het einde van de jaren negentig, gesteund door de gemeente Elsene en erfgoedinstanties. Een nauwgezette restauratie — waarbij Diongré's originele terrazovloeren, gebogen trappen en authentieke detaillering bewaard bleven — werd in 2002 afgerond, waarna het gebouw heropende als Flagey, een multidisciplinair cultuurcentrum. De akoestisch uitmuntende Studio 4, met haar warme houtbekleding en gespreide zitplaatsen voor ongeveer 800 toeschouwers, groeide uit tot een van de meest gegeerde concertzalen van Brussel, waar het Belgisch Nationaal Orkest en het Klarafestival regelmatig te gast zijn.

Vandaag functioneert Flagey als een jaarrond podium met een aanbod van klassieke concerten, jazz, wereldmuziek, arthouse cinema in twee projectiezalen en internationale festivals. Het gebouw ligt aan de rand van de twee Elsense vijvers (Étangs d'Ixelles), en het voorplein op het Flageyplein doet op weekendochtenden dienst als openluchtmarkt — een van de levendigste buurtmarkten van Brussel met meer dan 200 kramen. Het contrast tussen de gestroomlijnde gevel uit de jaren dertig en de bruisende hedendaagse bedrijvigheid ervoor vat het karakter van Elsene samen als de cultureel rijkste wijk van de stad.

Bezoekers kunnen tijdens de openingsuren vrij binnenlopen om het café op de begane grond te bezoeken, de programmalijsten te bekijken en de gerestaureerde interieurdetails te bewonderen. Een concert bijwonen in Studio 4 is de beste manier om de ruimtelijke en akoestische intelligentie van het gebouw ten volle te ervaren — tickets zijn vaak snel uitverkocht, dus vooraf reserveren via flagey.be wordt sterk aanbevolen. Het gebouw ligt op korte loopafstand van metrostation Naamsepoort (lijnen 2 en 6), en de Elsense vijvers bieden een schilderachtige wandelroute vanuit de Guldenvlieslaan.