Parc de Montjuïc

Het Parc de Montjuïc strekt zich uit over een hele heuvel aan de zuidwestelijke rand van Barcelona, rijst op tot 173 meter boven zeeniveau en kijkt uit over zowel het stadsraster als de Middellandse Zee. De naam gaat terug op middeleeuws Catalaans — Montjuïc betekent hoogstwaarschijnlijk "Joodse Berg", een verwijzing naar een Joodse begraafplaats die ooit de hellingen bezette, als bewijs van de Sefardische gemeenschap die in Barcelona leefde vóór de pogroms van 1391. Het moderne karakter van de heuvel werd echter grotendeels gevormd door de Internationale Tentoonstelling van 1929, waarvoor de Catalaanse architect Josep Puig i Cadafalch de grandioze as van de Avinguda de la Reina Maria Cristina ontwierp, en het Duitse Paviljoen — Ludwig Mies van der Rohes baanbrekende werk in glas en travertijn — werd opgericht als de nationale bijdrage van Duitsland. Dat paviljoen werd na afloop van de tentoonstelling gesloopt, maar in 1986 zorgvuldig herbouwd op dezelfde locatie, en het blijft een van de meest bezochte werken van moderne architectuur in Spanje.

Tussen 1929 en 1992 droeg de heuvel duistere connotaties: het Castell de Montjuïc, een militaire vesting uit de 17e eeuw, oorspronkelijk gebouwd in 1640 tijdens de Oorlog van de Maaiers, deed dienst als franquistische gevangenis en executieplaats tijdens en na de Spaanse Burgeroorlog. De Catalaanse president Lluís Companys werd in oktober 1940 op het kasteelterrein gefusilleerd. De gemeenteraad van Barcelona nam in 2007 het permanente beheer van het kasteel over en transformeerde het tot een vredesmuseum en openbare ruimte, waarbij de militaire functie volledig werd afgeschaft. Tegenwoordig wandelen bezoekers over de stervormige bastions voor panoramische uitzichten die op heldere dagen reiken tot aan de Balearen. De Olympische Spelen van 1992 voltooiden de rehabilitatie van Montjuïc tot een feestelijke bestemming: de heuvel herbergde atletiek, turnen, zwemmen en de opening- en sluitingsceremonies in het herbouwde Estadi Olímpic Lluís Companys — oorspronkelijk gebouwd voor een antifascistische Volksolympiade in 1936 die nooit plaatsvond, vervolgens gerenoveerd door Vittorio Gregotti en Federico Correa voor 65.000 toeschouwers in 1992.

Naast de olympische infrastructuur is het park rijk aan culturele instellingen en formele tuinen. Het Museu Nacional d'Art de Catalunya (MNAC), gehuisvest in het monumentale Palau Nacional dat voor 1929 werd gebouwd, bezit de mooiste collectie Romaanse kunst ter wereld — fresco's die in het begin van de 20e eeuw uit Pyrenese kerken zijn verwijderd voor bewaring. De Fundació Joan Miró, ontworpen door Josep Lluís Sert en geopend in 1975, toont meer dan 14.000 werken van de Catalaanse surrealist in een gebouw dat baadt in Mediterraan licht. De Jardí Botànic, op de steilere zuidelijke hellingen van de heuvel, kweekt meer dan 1.500 soorten uit vijf mediterrane klimaatzones over de hele wereld. De Font Màgica de Montjuïc, in 1929 aangelegd voor de tentoonstelling door ingenieur Carles Buïgas, verzorgt in het weekend het hele jaar door gechorografeerde water- en lichtshows.

De tocht naar Montjuïc is zelf al een belevenis: de Funicular de Montjuïc vertrekt vanuit metrostation Paral·lel (lijnen 2 en 3) en sluit aan op de Telefèric de Montjuïc-kabelbaan, die verder omhoog gaat naar de kasteeltop. Bezoekers die liever lopen, kunnen omhoog via de Jardins de Laribal, een reeks terrasvormige tuinen met fonteinen ontworpen in 1920 door Jean-Claude Nicolas Forestier. Draag comfortabel schoeisel — het park is groot genoeg dat zelfs een gericht bezoek van een halve dag flink wat lopen tussen de bezienswaardigheden vereist. Toegang tot het park zelf is gratis; afzonderlijke attracties rekenen apart af. Het MNAC is op maandag gesloten, en het schema van de Font Màgica varieert per seizoen, dus raadpleeg de website van de gemeente Barcelona voor uw bezoek.