Passeig de Gràcia

Passeig de Gràcia is een boulevard van 1,3 kilometer die door de Eixample-wijk van Barcelona loopt, van de Plaça de Catalunya tot de Avinguda Diagonal — en is ongetwijfeld de architecturaal dichtstbebouwde straat van Europa. Oorspronkelijk een onverharde weg die Barcelona verbond met het destijds afzonderlijke dorp Gràcia, werd hij in 1827 officieel ingericht als promenade en ingrijpend heraangelegd na 1860, toen ingenieur Ildefons Cerdà zijn beroemde rasterplan voor de Eixample-uitbreiding ontwierp. De industriële bourgeoisie van de stad snelde toe om hier hun stadswoningen te bouwen, waarbij ze de meest ambitieuze architecten van die tijd inschakelden en onbedoeld een buitengalerie van het Catalaanse Modernisme schiepen die geen enkel museum ooit kon evenaren.

Het beroemdste gedeelte van de avenue, tussen de Carrer del Consell de Cent en de Carrer d'Aragó, staat bekend als de Manzana de la Discordia — het Blok van de Onenigheid — een ironische verwijzing naar drie rivaliserende meesterwerken die op slechts enkele meters van elkaar staan. Antoni Gaudí voltooide de hallucinante, met drakenscubben bedekte gevel van Casa Batlló in 1906; Lluís Domènech i Montaner rondde de neogotische en Vlaams geïnspireerde Casa Lleó Morera af in 1906; en Josep Puig i Cadafalch leverde de Vlaamse gotische Casa Amatller op in 1900. Verderop langs de boulevard werd Gaudí's Casa Milà — algemeen bekend als La Pedrera — voltooid in 1912; de golvende kalkstenen gevel en smeedijzeren balkons leverden het gebouw in 1984 een UNESCO Werelderfgoedstatus op. Onder de voeten zijn de zeshoekige stoeptegels — met motieven van octopussen en zeesterren — oorspronkelijk ontworpen door Gaudí voor de binnenplaats van La Pedrera en later aangenomen als standaardbestrating voor de gehele avenue.

De volledige lengte van Passeig de Gràcia bewandelen betekent tegenwoordig door meerdere historische lagen tegelijk bewegen: Modernisme-gevels daarboven, flagshipstores van designermerken op straatniveau, en de geest van een 19e-eeuwse promenade bewaard in de sierlijke gietijzeren straatlantaarns die Pere Falqués in 1906 ontwierp, elk bekroond met een keramieken bankje en bolvormige lantaarns. De boulevard verwierf internationale erkenning buiten de architectuur toen de Amerikaanse stedenbouwkundige Allan B. Jacobs er aandacht aan besteedde in zijn invloedrijke boek Great Streets uit 1993, waarin hij de combinatie van brede trottoirs, boomkronen en architecturale verscheidenheid prees als een model voor stedelijk ontwerp wereldwijd. De Olympische Spelen van Barcelona in 1992 bespoedigden de transformatie tot een wereldwijd erkende luxebestemming, en de boulevard behoort nu consequent tot de duurste winkelstraten ter wereld.

Bezoekers dienen minstens een halve dag te reserveren om de volledige boulevard te bewandelen en ten minste één gebouw te betreden — het dakterras van La Pedrera en het lichtoverstroomde interieur van Casa Batlló vereisen beide een reservering vooraf en zijn weken van tevoren volgeboekt tijdens het hoogseizoen. Het mooiste licht voor fotografie valt in de late namiddag op de westelijke gevels. Metrolijnen L2 en L3 stoppen allebei bij station Passeig de Gràcia, direct onder het Blok van de Onenigheid. Als de stoeptegels uw aandacht trekken, zijn kleine keramieken reproducties te koop in de cadeauwinkel van Casa Batlló — zij zijn de enige officieel gelicentieerde versie van Gaudí's oorspronkelijke ontwerp.