
Brussels

Toeristische attractie
De Porte de Ninove is een van Brussels meest historisch gelaagde stedelijke sites, en markeert het punt aan de westelijke rand van de stad waar de oude weg naar de stad Ninove — ongeveer 30 kilometer naar het zuidwesten — ooit door de tweede middeleeuwse vestingring liep. Al in 1649, zoals te zien op het stadsplan van Johannes Blaeu, was de plek nog helemaal geen echte poort: alleen de Senne de Ransfort, een zijtak van de rivier de Zenne, kruiste hier de wallen, geflankeerd door landbouwgrond en de Kleine Spui (Petite Écluse), een sluis die prominent te zien is in Bonnecroy's panoramisch schilderij van Brussel uit 1664–65. De dichtstbijzijnde stadspoorten waren destijds de Porte d'Anderlecht in het zuiden en de Porte de Flandre in het noorden.
De verstedelijking drong langzaam op naar de plek. Tegen 1805 was het vroegere domein van het kartuizerklooster — op 18e-eeuwse kaarten zichtbaar als een groot omsloten terrein — opgesplitst, en doorkruisten twee nieuwe straten, de Rue des Fabriques en de Rue de la Senne, het terrein. De beslissende transformatie vond plaats in de jaren 1820: tegen 1823 werd de tweede vestingring gesloopt in opdracht van het Nederlandse bestuur van koning Willem I, werd de Chaussée de Ninove formeel aangelegd en functioneerde de Porte de Ninove voor het eerst als een echte stadspoort. Gekoppelde octrooipaviljoenen — tol- en douanehuizen waar goederen die de stad binnenkwamen werden belast — werden opgericht om deze nieuwe verkeersader te controleren. De fraaie neoklassieke paviljoenen die er vandaag nog staan, dateren uit deze periode van heropbouw en zijn geklasseerd als beschermd erfgoed door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
De twee symmetrische octrooipaviljoenen zijn gebouwd in een ingehouden neoklassieke stijl, typerend voor de late openbare architectuur uit de Nederlandse periode van de jaren 1820–1830: gevels in gehouwen steen, boogvormige openingen op de begane grond en een compacte, kubistische massa die bedoeld was om gemeentelijk gezag uit te stralen aan de stadsdrempel. Ze flankeerden ooit een ononderbroken stroom van karren, vee en handelaren die rechten betaalden op wijn, graan en vee vooraleer de hoofdstad te betreden. De omliggende buurt ontwikkelde zich snel na de Belgische onafhankelijkheid in 1830, met arbeiderswoningen, fabrieken langs de Zenne en later de aanleg van de infrastructuur van het kanaal Brussel–Charleroi in de nabijheid. De eeuwenoude Ferme de Ransfort, die de plek al eeuwen lang bezette, werd in deze periode gesloopt om plaats te maken voor het nieuwe stedelijke weefsel.
Vandaag bevindt de Porte de Ninove zich op een druk kruispunt tussen de wijken Anderlecht en Molenbeek, nog steeds doorkruist door de Chaussée de Ninove. De twee paviljoenen staan nog in situ, waardoor ze een zeldzame en tastbare herinnering vormen aan het vroeg 19e-eeuwse Brussel, op een moment waarop de stad zichzelf fysiek omvormde van een ommuurd middeleeuws stadje tot een moderne hoofdstad. Bezoekers kunnen het metselwerk en de verhoudingen van de paviljoenen van dichtbij bekijken; de omliggende openbare ruimte is het onderwerp van een lopend stedelijk vernieuwingsproject — het PAD Porte de Ninove — gedragen door bewoners en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, die het gebied willen omvormen tot een groot park aan de kanaalzijde. De site is gemakkelijk bereikbaar per tram of te voet vanuit het stadscentrum, en combineert goed met een wandeling langs het nabijgelegen kanaal Brussel–Charleroi.
Privétours met een lokale gids, in uw eigen tempo.
Wij gebruiken één cookie, om deze keuze te onthouden. Wij gebruiken geen analytische of advertentiecookies. Lees ons cookiebeleid.