Greenwich & het Royal Observatory

Het Royal Observatory staat op de hoogste heuvel van Greenwich Park en is Britannias oudste speciaal gebouwde wetenschappelijke instelling, opgericht op 22 juni 1675 op bevel van koning Karel II. De koning liet het bouwen om een dringende praktische reden: Britse zeelieden konden hun breedtegraad bepalen aan de hand van de zon en sterren, maar hadden geen betrouwbare methode om de lengtegraad — hun oost-westpositie — te bepalen zodra ze de kust uit het zicht verloren. Karel II benoemde John Flamsteed op 4 maart 1675 tot de eerste 'Astronomical Observator' (later bekend als Astronomer Royal) en gaf architect Christopher Wren — destijds een voormalig hoogleraar astronomie in Oxford, nog niet de gevierde ontwerper van de St Paul's Cathedral — de opdracht de gebouwen samen met Robert Hooke te ontwerpen. Wren hergebruikte de solide fundamenten van het vervallen Greenwich Castle op de heuveltop, hield de kosten tot een minimum en verzekerde zich van een ideale, onbelemmerde locatie die al in handen was van de Kroon.

Het wetenschappelijke erfgoed van het Observatory is verweven in elke klok en elk GPS-apparaat op de planeet. Flamsteed bracht decennia door met uiterst nauwgezette metingen van de posities van de zon, maan, sterren en planeten, in het besef dat alleen langdurige, herhaalde waarnemingen de precieze maanbewegingen konden onthullen die nodig waren om het lengtegraaadprobleem op te lossen. Die oplossing kwam uiteindelijk in twee vormen: de maanafstandsmethode, verfijnd met behulp van Greenwichse sterrencatalogi, en de marine-chronometer, beroemd ontwikkeld door John Harrison. In 1884 kwamen afgevaardigden van 25 naties bijeen in Washington D.C. en stemden ervoor om de Greenwichmeridiaan — de lijn die loopt door de Airy-doorgangscirkeltelescoop van het Observatory — tot 's werelds Priemmeridiaan te verheffen, waarmee 0° lengtegraad en de basis voor de wereldwijde tijdzones werden vastgesteld. De Greenwich Mean Time, hier al eeuwenlang bijgehouden, werd de referentie waaraan alle wereldtijd wordt gemeten.

Tegenwoordig maakt de locatie deel uit van het UNESCO Werelderfgoed Maritiem Greenwich, een erkenning die in 1997 werd toegekend en ook de Painted Hall in het Old Royal Naval College en het theeklipper Cutty Sark aan de rivieroever beneden omvat. Bezoekers kunnen schrijlings over de beroemde messing Meridiaanse lijn in de binnenplaats staan — de letterlijke grens tussen het oostelijk en westelijk halfrond — en toekijken hoe de rode Time Ball op het dak van het Observatory elke dag om 13:00 uur naar beneden valt, een signaal dat al sinds 1833 wordt gebruikt om scheepschronometers gelijk te stellen. Binnen huisvest Flamsteed House de spectaculaire zeventiende-eeuwse Octagon Room, ontworpen door Wren, terwijl het Peter Harrison Planetarium live astronomievoorstellingen organiseert onder Londons enige openbare digitale sterrenprojektor.

Om het beste uit het bezoek te halen, komt u vroeg aan om de Meridiaanse binnenplaats te claimen voordat de middagmenigte samenkomt voor de val van de Time Ball. Combineer het Observatory met de Cutty Sark en het National Maritime Museum — allemaal gratis of inbegrepen onder één ticket — door de heuvel af te lopen door Greenwich Park, waarvan de formele lanen in de jaren 1660 werden aangelegd door de Franse landschapsontwerper André Le Nôtre. De DLR naar station Cutty Sark of de Thames Clipper-rivierboot naar Greenwich Pier zijn de schilderachtigste routes vanuit het centrum van Londen. Stevige schoenen zijn onmisbaar: de klim van de parkpoorten naar de heuveltop is steil, maar wordt beloond met een panoramisch uitzicht over de Theems naar Canary Wharf en de City daarachter.